Podroby dla psa. Które będą bezpieczne i jak często je podawać?

Podroby mogą stanowić element odpowiednio zbilansowanej diety domowej, zarówno gotowanej, jak i surowej. Znajdują się również w składach wielu gotowych karm dla psów. Stanowią dobre źródło białka, cennych kwasów tłuszczowych, witamin i składników mineralnych, a dla wielu czworonogów są też wyjątkowo atrakcyjnym przysmakiem. Warto jednak pamiętać, że podroby nie powinny stanowić podstawy diety psa. Jakie podroby dla psa będą najzdrowsze? Jak często można je podawać i które będą lepsze na surowo, a które lepiej ugotować?

Czym są podroby?

Podroby to jadalne narządy wewnętrzne i niemal wszystkie części ciała zwierząt, które nie są ani mięśniem, ani kością. Do podrobów należą między innymi:

• wątroba,
• żołądki,
• serca,
• nerki,
• płuca,
• jelita,
• ozory,
• śledziona,
• jądra,
• mózgi.

Podroby mogą pochodzić niemal od wszystkich gatunków zwierząt rzeźnych, choć w sklepach znaleźć można najczęściej podroby drobiowe, wołowe, cielęce i wieprzowe, a czasem również z królika. Poszczególne narządy mogą znacząco różnić się zawartością białka, tłuszczu, witamin i składników mineralnych – także w zależności od gatunku zwierzęcia, od którego pochodzą.

Co zawierają podroby?

Podroby są przede wszystkim źródłem białka zwierzęcego i niezbędnych psom aminokwasów egzogennych. Zawierają także wiele witamin i składników mineralnych, których ilości zależą od rodzaju narządu i gatunku zwierzęcia. W ich składzie znaleźć można przede wszystkim stosunkowo dużo żelaza, miedzi, cynku, selenu oraz witamin A i D. Niektóre narządy, takie jak mózg, zawierają także wysokie dawki kwasów tłuszczowych omega-3.

Warto jednak pamiętać, że podroby nie zastąpią innych składników psiej diety. Niektóre z nich dostarczają tak wysokich dawek witamin i składników mineralnych, że podawane w zbyt dużych ilościach mogą doprowadzić do poważnego zatrucia. Wszystkie zawierają natomiast zbyt mało wapnia, który należy uzupełniać za pomocą odpowiednio dobranych suplementów.

Jakie podroby można podawać psu?

W żywieniu psów można wykorzystywać wiele rodzajów podrobów. Każdy z nich ma nieco inne wartości odżywcze, dlatego w przypadku diet domowych najlepiej stosować różne narządy w proporcjach odpowiednio dobranych do potrzeb zwierzaka. Które podroby dla psa są szczególnie wartościowe i na co trzeba uważać podczas ich podawania?

Serca dla psa

Serca zbudowane są z tkanki mięśniowej, dlatego pod względem wartości odżywczych przypominają bardziej mięso niż wątrobę czy mózg. W ich składzie znajdują się jednak wyższe dawki takich składników, jak żelazo, cynk, potas i miedź. Stanowią również dobre źródło witamin z grupy B i tauryny, która odpowiada między innymi za prawidłowe funkcjonowanie mięśnia sercowego. W zależności od gatunku mogą zawierać mniejsze lub większe ilości tłuszczu.

Żołądki dla psa

Żołądki drobiowe złożone są przede wszystkim z tkanki mięśniowej, dlatego pod względem wartości odżywczych przypominają mięso. Są także dobrym źródłem cynku, żelaza i witaminy B12.

W żywieniu psów wykorzystuje się również żołądki wołowe, nazywane żwaczami. Szczególną popularnością cieszą się „nieoczyszczone żwacze”, którym przypisuje się czasem korzystny wpływ na mikrobiotę jelitową i procesy trawienne. I choć żwacze rzeczywiście mogą zawierać bakterie, to są to mikroorganizmy uczestniczące w fermentacji pokarmu roślinnego u przeżuwaczy. Nie wykazano, by mogły one przetrwać w warunkach przewodu pokarmowego zwierząt mięsożernych, ani by miały jakikolwiek pozytywny wpływ na procesy zachodzące w jelitach zwierząt, których dieta bazuje na mięsie – jest to jeden z popularnych mitów, które wraz z Karoliną Hołdą obalamy w kursie PRO „Dieta BARF dla psa”.

Wątróbka dla psa

Wątróbka to jeden z najbardziej wartościowych podrobów. Zawiera około 20% białka i 4% tłuszczu, a także bardzo wysokie dawki żelaza, miedzi witaminy A oraz witamin z grupy B, a w zależności od gatunku także pewne ilości witaminy D. Z tego względu może stanowić dobre uzupełnienie diety domowej, jednak jej ilość i rodzaj należy dobierać ostrożnie, z uwzględnieniem bilansu całej receptury.

W przypadku psów żywionych pełnoporcjową karmą wątróbka może być podawana wyłącznie okazjonalnie i w niewielkich ilościach, by uniknąć ryzyka przedawkowania witamin. Warto również pamiętać, że jednorazowe podanie psu większej porcji wątroby może poskutkować biegunką.

Nerki dla psa

Nerki są dla psa dobrym, niskokalorycznym źródłem białka, witamin z grupy B, żelaza, selenu i miedzi. Ich charakterystyczny zapach może jednak sprawić, że niektóre psy odmówią jedzenia posiłku z dodatkiem nerek. Przed przygotowaniem większych porcji jedzenia zawierających nerki warto więc najpierw sprawdzić, czy zwierzak toleruje te podroby.

Czy wątroba i nerki zawierają toksyny?

Niektórzy opiekunowie obawiają się podawania wątroby i nerek psom uważając, że w ich składzie znajdują się toksyny pochodzące z całego organizmu. Wbrew popularnemu przekonaniu ich podstawową funkcją nie jest jednak magazynowanie toksyn – wątroba i nerki odpowiadają za metabolizowanie, neutralizowanie i wydalanie szkodliwych substancji.

Mózgi dla psa

Mózgi różnią się składem od większości innych podrobów. Zawierają stosunkowo niewiele białka, dostarczają natomiast znacznych ilości tłuszczu (w tym kwasów omega-3) oraz fosfolipidów, witamin z grupy B, selenu, potasu i miedzi. W żywieniu psów wykorzystywać można mózgi cielęce, a także te zawarte w całych głowach – na przykład drobiowych czy króliczych.

Ozory dla psa

Ozory, czyli języki zwierząt rzeźnych, są zbudowane przede wszystkim z tkanki mięśniowej, jednak w porównaniu z innymi podrobami mogą zawierać znacznie więcej tłuszczu. Stanowią także źródło białka, witamin z grupy B, żelaza i cynku. Mogą być ciekawym urozmaiceniem diety psa, jednak będą polecane raczej w przypadku czworonogów o wyższym zapotrzebowaniu kalorycznym.

Jakie podroby będą najzdrowsze dla psa?

To, jakie podroby będą najlepsze dla psa, zależy od kilku czynników – przede wszystkim od diety podawanej czworonogowi, a także od jego indywidualnych potrzeb.

• Psom żywionym gotową karmą najbezpieczniej będzie podawać podroby złożone z tkanki mięśniowej – szczególnie serca i żołądki. W ten sposób można zmniejszyć ryzyko przedawkowania niektórych substancji odżywczych.
• Psy na diecie domowej powinny otrzymywać podroby dobrane z uwzględnieniem całego bilansu receptury. Ważna będzie zarówno ilość podrobów, jak i gatunek zwierzęcia, od którego pochodzą. Nie można stosować ich zamiennie – przykładowo wątroba wołowa i kurza będą się znacznie różniły pod kątem zawartości miedzi i podanie psu niewłaściwego gatunku może w dłuższej perspektywie stwarzać ryzyko albo niedoborów, albo przedawkowania.
• Przy wyborze podrobów dla psa należy także uwzględnić ewentualne alergie pokarmowe występujące u zwierzaka. Przykładowo u czworonogów uczulonych na kurczaka nawet jednorazowe podanie małych ilości kurzej wątróbki może wywołać objawy alergii.

Czy podroby wieprzowe są bezpieczne dla psa?

Podroby wieprzowe, które mogą stanowić źródło wirusa choroby Aujeszkyego, nazywanej również wścieklizną rzekomą, nie powinny być podawane psom. Choroba ta jest dla psów śmiertelna, a odpowiadający za nią wirus koncentruje się przede wszystkim w narządach świń. Polskę uznano wprawdzie za kraj wolny od wścieklizny rzekomej, jednak wciąż zaleca się, by podroby wieprzowe podawać jedynie po ugotowaniu.

Jak często podawać psu podroby?

Ilość podrobów, jaką można podać psu, zależeć będzie od sposobu żywienia danego czworonoga.

• W przypadku psów żywionych dietą domową (BARF lub gotowaną) ilość poszczególnych podrobów dobiera się podczas bilansowania receptury posiłków, z uwzględnieniem zapotrzebowania psa na składniki odżywcze. Uznaje się jednak, że całkowita ilość podrobów nie powinna przekraczać 20% diety – wyższe dawki mogą wywołać biegunki u wrażliwszych czworonogów. Szczególną ostrożność należy zachować w przypadku wątroby, która może zawierać bardzo wysokie dawki witamin A i D oraz miedzi. Podroby składające się głównie z tkanki mięśniowej (takie jak serca czy żołądki) mogą być podawane w nieco większych ilościach.
• Psy otrzymujące na co dzień zbilansowaną karmę suchą lub mokrą nie potrzebują już dodatkowych dawek składników odżywczych pochodzących z podrobów. Takie przysmaki mogą stanowić okazjonalny, niewielki dodatek i nie powinny dostarczać więcej niż 10% dziennego zapotrzebowania energetycznego psa.

Nie wiesz, ile podrobów powinna zawierać dieta twojego psa? Skorzystaj z konsultacji dietetycznych dla opiekunów psów.

Podroby dla psa – surowe, gotowane czy suszone?

Podroby dla psa mogą być podawane zarówno na surowo (za wyjątkiem podrobów wieprzowych), jak i po ugotowaniu. Gotowane podroby będą miały jednak nieco inne wartości odżywcze, niż surowe. Obróbka termiczna może spowodować między innymi:

• straty witamin i kwasów tłuszczowych, które nie są odporne na wysokie temperatury,
• utratę wody, a przez to wzrost kaloryczności w przeliczeniu na 100 g,
• utratę pewnych ilości białka i tłuszczu, które wygotują się z podrobów i zostaną w wodzie,
• zmianę smaku, zapachu i konsystencji, które mogą mniej lub bardziej odpowiadać danemu psu.

Z tego względu w przypadku diety domowej podroby surowe i gotowane nie powinny być stosowane wymiennie. Psom żywionym karmą gotową można podawać niewielkie ilości podrobów w formie, którą preferuje dany zwierzak i która nie wywołuje u niego zaburzeń trawienia.

Dobrym przysmakiem dla psów mogą być również suszone podroby – zarówno te kupione w sklepie zoologicznym, jak i przygotowane samodzielnie w domu (na przykład w suszarce do grzybów czy piekarniku). Mają intensywny zapach i smak, dlatego dla wielu psów są wyjątkowo atrakcyjną przekąską. W sklepach zoologicznych dostępne są między innymi suszone serca, płuca, żołądki, żwacze i wątróbka. Suszone płuca są zazwyczaj lekkie i łatwe do podzielenia na mniejsze kawałki, natomiast serca i żołądki mogą wymagać dłuższego gryzienia. Trzeba jednak pamiętać, że suszone podroby są dużo bardziej kaloryczne, niż świeże i gotowane, dlatego zbyt częste ich podawanie może szybko doprowadzić do nadwagi.